Từ ngày 01-06-2026, xăng E10 được đưa vào sử dụng thay thế xăng RON 95 dùng cho xe máy. Chính sách này đã từng gây nhiều ý kiến trái chiều, chủ yếu xoay quanh chất lượng và khả năng ảnh hưởng đến động cơ. Tuy nhiên, sau 2 tháng sử dụng, nhiều người bắt đầu xem E10 là một lựa chọn quen thuộc.
Theo Thông tư 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương ban hành ngày 07-11-2025, từ ngày 01-06-2026, các loại xăng chì phải được phối trộn thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Ban đầu, khi xăng được đưa vào thị trường, phản ứng lo lắng của người tiêu dùng chủ yếu xuất phát từ các tin đồn trên mạng xã hội. Nhiều người lo ngại về chất lượng xăng không đủ ổn định, động cơ xe máy không thể thích ứng, mức tiêu thụ xăng cao, ảnh hưởng đến bình xăng.
Thực chất, xăng E10 là xăng pha 10% ethanol, trong đó ethanol là cồn sinh học được sản xuất từ các nguyên liệu như sắn, ngô. Ethanol có chỉ số octan cao, khi được pha vào xăng khoáng (tạo thành xăng E10) giúp tăng khả năng chống kích nổ của nhiên liệu. Một vấn đề thường được nhắc đến khi sử dụng E10 là khả năng hút ẩm và tách pha. Ethanol có khả năng hấp thụ nước, tuy nhiên, quá trình tách lớp giữa xăng và nước không diễn ra ngay lập tức mà cần thời gian trong điều kiện nhiên liệu lưu trữ lâu và có sự tích ẩm.
Nhiều lời khuyên về việc bảo dưỡng xe bắt đầu xuất hiện nhưng không đi kèm giải thích hay kiểm chứng thực tế. Nỗi lo càng tăng cao khi thông tin chính thống chưa được tiếp cận rộng rãi khiến nhiều người dễ tìm đến những nguồn tin trên mạng xã hội để tự giải đáp những băn khoăn của mình, đặc biệt là người trẻ. Chính khoảng trống đó đã tạo điều kiện để những thông tin sai lệch xuất hiện, khiến người dùng chia sẻ và lan truyền với tốc độ mạnh mẽ.
Một trong những trường hợp cho thấy rõ hệ quả của việc chia sẻ thông tin chưa qua kiểm chứng xảy ra vào cuối tháng 5-2026. Công an xã Tân Tiến (Hưng Yên) đã làm việc với L.H.S., người sử dụng tài khoản Facebook “M.Q” để chia sẻ một video cho rằng xăng E10 có thể gây hao mòn, hỏng động cơ xe. Qua xác minh, cơ quan chức năng kết luận nội dung này chưa phản ánh đúng thực tế và có nguồn từ các trang mạng xã hội chưa được kiểm chứng. L.H.S. sau đó thừa nhận hành vi của mình xuất phát từ thiếu hiểu biết pháp luật.
Sau 2 tháng sử dụng xăng E10, nhiều người dần làm quen với các đặc điểm của xăng đối với động cơ xe. Bạn Phùng Nhật Huy (22 tuổi, TP.HCM) hiện là tài xế công nghệ cho biết: “Có thay đổi nhưng không nhiều, tiền xăng mỗi ngày tốn nhiều hơn trước, xe chạy nóng hơn một chút”. Điều này là một điểm đặc biệt khi xăng E10 có mức tiêu thụ nhiên liệu tăng khoảng 3,5% so với xăng không chứa ethanol. Anh Trần Trí Trung (45 tuổi, TP.HCM), thợ sửa xe chia sẻ: “Mấy tháng trước người ta có đến hỏi sao xăng hao hơn, chỉ biết giải thích cho họ là đặc trưng của xăng E10 là vậy”.
Ngày 29-08-2025, một nghiên cứu thuộc Trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã thử nghiệm trên xe Honda Wave RSX110 so sánh E10, E5 và RON 95. Kết quả cho thấy khi sử dụng E10, công suất động cơ tăng 2,3 - 7,1%, mức tiêu hao nhiên liệu giảm khoảng 2 - 4%; lượng CO và HC cũng giảm, dù NOx và CO₂ tăng. Những kết quả này cho thấy E10 không thể được đánh giá đơn giản là “tốt” hay “có hại”. Vì vậy, thay vì tiếp nhận những cảnh báo lan truyền trên mạng xã hội, người dùng cần nhìn vào bằng chứng và điều kiện thực nghiệm trước khi hình thành chính kiến. Việc đưa xăng E10 vào sử dụng trên toàn quốc không đơn thuần là thay đổi một loại nhiên liệu, mà là một bước trong lộ trình chuyển đổi năng lượng theo hướng xanh và bền vững. Phát biểu trên VTV24, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công thương cho biết Việt Nam hiện phụ thuộc khoảng 70% vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu. Việc sử dụng E10, với 10% ethanol được phối trộn vào xăng, được kỳ vọng giúp giảm khoảng 10% mức phụ thuộc vào xăng khoáng nhập khẩu.
Từ câu chuyện trên, người trẻ càng cần tỉnh táo trước những lời đồn, chủ động kiểm chứng từ các nguồn chính thống. Có như vậy, mỗi người mới có cơ sở để nhìn nhận E10 một cách khách quan và toàn diện hơn.
Bởi lẽ, ngoài được “bảo chứng” về mức tiêu hao nhiên liệu, độ an toàn hay khả năng tương thích với động cơ, xăng E10 còn mở ra một góc nhìn rộng hơn về chuỗi giá trị phía sau. Khi E10 được sử dụng phổ biến, nhu cầu ethanol tăng có thể mở rộng đầu ra cho các nhà máy trong nước, kéo theo nhu cầu sản xuất sắn, ngô và mở rộng vùng nguyên liệu. Về lâu dài, đây có thể tạo động lực cho ngành ethanol nội địa và mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản.
Phổ cập xăng sinh học tại một số quốc gia
Xăng E10 được sử dụng ở hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Tại một số nước, xăng E10 được xem là bước đệm quan trọng trong tiến trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang các nguồn năng lượng sạch hơn. Mỹ, EU, Thái Lan, Brazil… đều được triển khai phổ biến loại xăng này từ những năm 1970 - 2010, tạo nên nền tảng pháp lý và kỹ thuật vững chắc cho xu hướng nhiên liệu sinh học toàn cầu.
Tại Đông Nam Á, Thái Lan và Philippines là hai quốc gia đi đầu về xăng sinh học. Thái Lan xem đây là nấc thang để tiến tới phổ cập E20 và E85 nhờ chính sách trợ giá. Trái lại, Philippines chọn cách bắt buộc phủ sóng 100% E10 từ năm 2011 thông qua các ưu đãi thuế thu hút đầu tư.
